Jak zarządzać budżetem domowym, gdy się mało zarabia? Dlaczego każdy – zwłaszcza mniej zamożny – powinien systematycznie oszczędzać? Jakich usług finansowych unikać, z których korzystać? Czy komputer dziecka pomoże zapanować nad domowymi dochodami i wydatkami?


Fundacja Wspomagania Wsi (FWW) szkoli trenerów, którzy pomagają najbiedniejszym rodzinom wiejskim zmierzyć się z tymi trudnymi problemami. Fundacja realizuje na wsi program „Zaplanuj swoją przyszłość”, współfinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego. Trenerzy Fundacji przekazali swoją wiedzę już ponad tysiącom osób we wsiach w całej Polsce, a niebawem grupa ta urośnie do dwóch tysięcy. Przeszkoleni mieszkańcy wsi łatwiej zapanują nad wiecznie pustym portfelem i oduczą się kupowania na zeszyt.

Szkolenia programu „Zaplanuj swoją przyszłość” są bezpłatne. Trenerami prowadzącymi zajęcia są często znajomi uczestników, reprezentanci wiejskich organizacji pozarządowych, co jest dobrze postrzegane przez lokalną społeczność. Obecną edycją programu zainteresowane są Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej, Ośrodki Pomocy Rodzinie, parafie, Urzędy Gmin i szkoły.

– W warsztatach wzięło udział 20 osób niepełnosprawnych – mówi Halina Grochal ze Stowarzyszenia „Dialog Pokoleń” w Piszu. – Warsztaty pokazały, jak wielka jest potrzeba szerzenia edukacji finansowej. Podczas warsztatów mówiliśmy prostym językiem, jak oszczędzać, jak tworzyć domowe poduszki bezpieczeństwa finansowego. Mówiliśmy także o przepływach gotówki w budżetach domowych, planowaniu budżetu rodzinnego, unikaniu pułapek kredytowych, korzyściach wynikających z procentu składanego. Z ankiet, jakie przeprowadziliśmy po warsztatach wynika, że uczestnicy zdali sobie sprawę z potrzeby oszczędzania. Wiele osób uświadomiło sobie, że nawet bez dodatkowych dochodów mogą już teraz rozpocząć odkładanie pieniędzy. Podczas warsztatów zakładaliśmy fikcyjne rodziny, które planowały swój budżet i podstawowe wydatki. Można się było wspomagać pożyczkami i kredytami bankowymi. Tworzyliśmy także fundusze na nagłe wypadki, np. odkładaliśmy pieniądze na lekarstwa, naprawy centralnego ogrzewania itp. Uczestnicy warsztatów uczyli się, jak rozmawiać z bankowcami nt. kredytów, jak odpowiadać na podchwytliwe pytania, gdzie inwestować swoje nadwyżki pieniężne. Szkolenia okazały się bardzo potrzebne, uczestnicy warsztatów podkreślali, że po raz pierwszy mieli możliwość poznać zawiłości domowej ekonomii, korzyści wynikające z procentu składanego. Zamierzamy w przyszłości kontynuować te szkolenia, być może ze środków unijnych, bo życie pokazuje, że są niezwykle potrzebne – podsumowuje Halina Grochal.

W warsztatach uczestniczyło 21 osób. Wykładowcami i motorem warsztatów są dwie panie, na co dzień zatrudnione w miejscowym Banku Spółdzielczym. Zajęcia trwają cztery godziny dziennie, organizujemy je w Domu Kultury. W sumie odbywa się sześć spotkań o charakterze warsztatowym.

– Uczestnicy warsztatów są wprost zachwyceni, wszyscy podkreślają konieczność uzyskania wiedzy na temat finansów domowych – opowiada Marek Kaczmarczyk, prezes Stowarzyszenia Nad Nidzkim w Rucianem Nidzie. – Wprawdzie każdy ma własne wyobrażenie o finansach, każdemu wydaje się, że o pieniądzach wie wszystko, ale gdy weźmie się udział w warsztatach okazuje się, że nasza wiedza jest niewielka. Uczestnicy spotkań odkrywają np. korzyści tzw. procentu składanego. Podczas wykładów dowiadują się, jak skutecznie oszczędzać, jak planować budżety rodzinne. Wymienialiśmy poglądy na temat oszczędzania, pożyczek, czy rodzinnych planów finansowych.

Potrzeba edukacji finansowej w Polsce jest, zwłaszcza wśród osób o niskich dochodach, ciągle bardzo wysoka. Prawie połowa ludzi w Polsce żyje w ubóstwie bądź jest nim zagrożona. Wśród nich ponad 9 milionów to dorośli o niskich dochodach, ale aktywnie poszukujący poprawy warunków życia. Jak wskazują eksperci NBP, osoby te rzadko oszczędzają, bo – jak twierdzą – nie mają z czego, a jeśli to robią, to bez planu i krótkoterminowo. Żyją z dnia na dzień, a jednocześnie często pożyczają na bieżące potrzeby, albo zadłużają się nadmiernie w systemach ratalnych, aby wejść w posiadanie dóbr konsumpcyjnych.

Celem projektu „Zaplanuj swoją przyszłość” jest nauka racjonalnego dysponowania pieniędzmi, zmiana postaw osób o niskich dochodach i przywrócenie im wiary w możliwość wpływu na swój własny los. Najważniejszymi tematami podejmowanymi w ramach projektu są kwestie istotne dla wszystkich gospodarstw domowych w Polsce, czyli: długofalowe planowanie finansów domowych; systematyczność w oszczędzaniu; zarządzanie sytuacjami kryzysowymi i racjonalne pożyczanie; podstawy działania i oferty instytucji finansowych. Dlatego edukacja finansowa stanowi klucz do przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i do udziału wszystkich obywateli w życiu lokalnej społeczności. Jak wskazują badania, połowa uczestników warsztatów wyzbyła się negatywnych postaw związanych z planowaniem finansów i oszczędzaniem.

Projekt „Zaplanuj swoją przyszłość” przewiduje także przygotowanie lokalnych organizacji pozarządowych do pełnienia roli bezpłatnych punktów doradztwa finansowego, tzw. Przewodników Domowych Finansów (PDF). Organizacje, których reprezentanci ukończą warsztaty trenerskie i przeprowadzą szkolenia na swoim terenie, utworzą krajową sieć PDF, czyli stałych i oznakowanych miejsc, gdzie trener edukacji finansowej będzie dostępny dla grup gotowych do szkolenia i dla osób indywidualnych.

Fundacja Wspomagania Wsi od 2003 roku jest zaangażowana w rozwój edukacji finansowej na wsi i w małych miejscowościach, gdzie mieszka większość Polaków. Z uwagi na małą liczbę placówek bankowych i braki w infrastrukturze, mieszkańcy wsi rzadziej korzystają z dostępu do bankowości i usług finansowych przez Internet, albo telefon. Doświadczenia z poprzedniej edycji projektu „Zaplanuj swoją przyszłość” wskazują jednak na konieczność prowadzenia szkoleń dla społeczności wiejskiej, potrzebę większej liczby przygotowanych do pracy trenerów, przystępnych poradników i materiałów, które są pomocne w zrozumieniu finansów domowych. Konieczna jest popularyzacja nowoczesnych technik komunikacji – Internetu i e-bankowości, a także przełamywanie nieuzasadnionej nieufności do banków i instytucji finansowych.



Fundacja Wspomagania Wsi (FWW) wspiera inicjatywy służące rozwojowi społecznemu, ekonomicznemu i kulturalnemu terenów wiejskich i miast do 20 tys. mieszkańców, ze szczególnym naciskiem na poprawę warunków życia, rozwój infrastruktury, ekologię, tworzenie nowych miejsc pracy i wyrównywanie różnic.

Stowarzyszenie Gazet Lokalnych (SGL) skupia 60 prywatnych wydawców blisko stu tygodników i dwutygodników o zasięgu jednego lub kilku powiatów, których łączny jednorazowy nakład wynosi 750 tys. egzemplarzy. Gazety lokalne docierają do 4 milionów mieszkańców wsi i miasteczek i są najbardziej opiniotwórczym medium na tych terenach. Celem Stowarzyszenia jest propagowanie, popieranie i obrona polskiej niezależnej prasy lokalnej oraz podejmowanie przedsięwzięć w kierunku integracji środowisk polskich wydawców.

Stowarzyszenie Gazet Lokalnych od 2008 r. współpracuje z FWW przy projekcie edukacji finansowej finansowanym przez NBP.

Więcej informacji na stronach:
www.edufin.org.pl/zaplanuj-swoja-przyszlosc-ii-edycja
www.ww.org.pl/strona.php?p=2223