Zgromadzony w sprawie materiał archiwalny wskazuje, iż w pierwszych dniach września 1939 roku na terenie Iławy zamordowano i pochowano 40. żołnierzy polskich z 18. pułku ułanów, wziętych do niewoli podczas zwiadu.

W śledztwie uzyskano kopie protokołów Polskiego Czerwonego Krzyża z dnia 11 września 1958 r. o ekshumacji zwłok z rejonu pola przylegającego do więzienia w Iławie, które następnie pochowano na terenie cmentarza wojennego w Olsztynie. Z treści protokołu wynika, iż wydobyto 43 zwłoki ludzkie, płci męskiej, nieustalonych osób. W uwagach do protokołu istnieje zapis, iż są to zwłoki żołnierzy polskich. Na cmentarzu komunalnym w Iławie znajduje się kwatera grobów wojennych z II wojny światowej oraz pomnik poświęcony obrońcom ojczyzny.

Mając na uwadze sprawdzaną w śledztwie wersję, iż przedmiotowej zbrodni dokonano na kawalerzystach 18. Pułku Ułanów Pomorskich stacjonujących w Grudziądzu, ustalono, iż w sierpniu 1939 r. z żołnierzy rezerwistów tej jednostki utworzono Szwadron Kawalerii Dywizyjnej 16. Dywizji Piechoty w Grudziądzu. W dniach od 1 do 3 września ‘39 roku 16. Dywizja Piechoty brała udział w walkach obronnych na wschodnim brzegu Wisły – na północ od Grudziądza na linii rzeki Osy i jeziora Mełno. Były to miejsca walk położone najbliżej Iławy, która wówczas wchodziła w skład niemieckich Prus Wschodnich.

Poszukiwani są uczestnicy lub świadkowie prac ekshumacyjnych, jakie przeprowadzono dnia 11 września 1958 r. w rejonie pola przylegającego do więzienia w Iławie, jak również innych osób posiadających wiedzę na temat badanej zbrodni hitlerowskiej.

Osoby takie proszone są o pisemne bądź telefonicznie zgłaszanie się do Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku z siedzibą: 81-311 Gdynia, ul. Witomińska 19, telefony: (0-58) 660-67-40, (0-58) 660-67-30.

W redakcji można kontaktować w tej sprawie
z naszym reporterem – Marcinem Michalskim.
Tel. kom. 0-508 168-735 lub (0-89) 648-91-81.
E-mail: marcin@nki.pl